tDCS
tDCS چیست و چرا بسیاری از متخصصان از آن به عنوان یک درمان ملایم اما مؤثر یاد میکنند؟
tDCS یا تحریک الکتریکی مستقیم ترانسکرانیال یک روش کاملاً غیرتهاجمی و بدون درد برای تنظیم فعالیت نورونهای مغز است. در این روش جریان بسیار ضعیفی (معمولاً 1 تا 2 میلیآمپر) از طریق الکترودهایی که روی پوست سر قرار میگیرند عبور داده میشود. این جریان آنقدر کم است که اغلب افراد فقط یک حس سوزنسوزن یا گرمای بسیار خفیف را گزارش میکنند.
اگر بخواهیم ساده توضیح بدهیم: tDCS کمک میکند نورونهایی که بیشازحد فعالاند آرام شوند و نورونهایی که کمفعال هستند کمی راحتتر فعال شوند. همین تنظیم کوچک میتواند تأثیر قابلتوجهی روی خلق، تمرکز، حافظه و عملکرد شناختی بگذارد.
مقالهای در Brain Stimulation Journal میگوید:
“tDCS modulates cortical excitability in a polarity-dependent manner, allowing clinicians to either enhance or suppress neural activity with remarkable safety.”یعنی tDCS میتواند با توجه به نوع الکترود، فعالیت مغز را افزایش یا کاهش دهد و در عین حال ایمنی بسیار بالایی داشته باشد.
مکانیسم علمی tDCS به زبان ساده
tDCS برخلاف rTMS پالس مغناطیسی تولید نمیکند، بلکه جریان مستقیم و ضعیفی را از پوست عبور میدهد. این جریان غشای نورونی را کمی تغییر میدهد؛ نه آنقدر که نورون را مجبور به شلیک کند، بلکه فقط آستانه تحریک آن را تنظیم میکند.
پژوهشی از NIH بیان میکند:
“The effects of tDCS rely on subtle shifts in resting membrane potential, leading to longer-term neuroplastic changes with repeated sessions.”یعنی اثرات tDCS حاصل تغییرات بسیار ظریف در پتانسیل غشای نورونی است، اما این تغییرات با تکرار جلسات میتوانند به پلاستیسیته پایدار (تغییرات بلندمدت) منجر شوند.
tDCS برای چه مشکلاتی مفید است؟
tDCS طی سالهای اخیر به دلیل اثرگذاری ملایم اما مؤثرش در حوزههای زیر کاربرد گسترده پیدا کرده:
- افسردگی خفیف تا متوسط – بهخصوص در افرادی که نمیخواهند دارو مصرف کنند
- اضطراب عمومی، اضطراب اجتماعی و استرس مزمن
- افزایش تمرکز و کاهش علائم ADHD در نوجوانان و بزرگسالان
- بهبود حافظه کاری، سرعت پردازش و عملکرد شناختی
- کمک به توانبخشی پس از سکته مغزی (بهبود حرکت و گفتار)
- کاهش دردهای مزمن مانند میگرن یا فیبرومیالژیا
- افزایش عملکرد شناختی در افراد سالم تحت فشار روانی بالا
در مقالهای از Cognitive Neuroscience Review آمده:
“tDCS has emerged as a promising tool to enhance executive functions and emotional regulation in both clinical and healthy populations.”یعنی tDCS هم برای درمان اختلالات کاربرد دارد و هم برای افزایش کارکرد ذهن در افراد سالم.
مزایای مهم tDCS
- کاملاً غیرتهاجمی و بدون نیاز به دارو
- عوارض جانبی بسیار کم
- بدون درد؛ فقط کمی سوزنسوزن سطحی
- جلسات کوتاه ۲۰–۳۰ دقیقهای
- قابل انجام کنار نوروفیدبک، rTMS یا رواندرمانی
- مناسب برای نوجوانان و بزرگسالان
در مقالهای از Frontiers in Human Neuroscience آمده:
“When applied in repeated sessions, tDCS can induce long-lasting improvements in cognitive flexibility, mood stability, and attentional control.”که بهوضوح نشان میدهد این روش میتواند اثرات ماندگار بر تنظیم خلق و تمرکز داشته باشد.
چرا tDCS در کاژه متفاوت است؟
در کاژه درمان tDCS بهصورت کاملاً شخصیسازیشده انجام میشود. این یعنی محل قرارگیری الکترودها، شدت جریان، مدت جلسه و تعداد جلسات بر اساس QEEG، ارزیابی شناختی و معاینه تخصصی تعیین میشود.
بسیاری از کلینیکها پروتکلهای ثابت ارائه میدهند، اما ما با توجه به الگوهای مغزی هر فرد، مسیر درمان را تنظیم میکنیم. این دقیقاً همان چیزی است که در مقاله Nature Scientific Reports به آن اشاره شده:
“Individualized tDCS montages significantly outperform standardized protocols in clinical outcomes.”
همین رویکرد تخصصی باعث میشود tDCS در کاژه نه یک «روش ملایم»، بلکه یک «درمان دقیق و هدفمند» باشد.
💰 هزینه: ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان
📍 محل ارائه: امیرآباد شمالی